In de tijd van het Oude Testament had men al een idee van goed en slecht, en normen en waarden. Nu, 4000 jaar later, blijkt dat mensen nog naar precies dezelfde maatstaven (proberen te) leven. De Poolse cineast Krzystof Kieslowski schreef hier in 1989 de tiendelige televisiereeks Dekaloog over. Hierdoor geïnspireerd maakten theatergroepen NTGent en Wunderbaum een productie waarmee zij door de Benelux toeren. Op 12 september speelden ze in de Stadschouwburg Amsterdam.
Kieslowski schreef de televisiereeks Dekaloog/Tien Geboden eind jaren tachtig. Voor Polen betekende deze tijd het einde van het communisme, en de komst van een nieuwe politiek en economie. Met Dekaloog wilde Kieslowski een politiek statement maken, maar vooral ook de gewone burger aanspreken. De reeks van tien verhalen gaat over gewone mensen (buren van elkaar) in één flatgebouw. Ieder heeft zijn eigen verhaal en bijbehorende problemen, en moet zichzelf grote vragen stellen om deze op te lossen. Op deze manier probeerde Kieslowski de gewone Poolse burger een soort leidraad te geven binnen alle veranderingen die in Polen gaande waren.
Koen Tachelet schreef Dekaloog om tot een theaterproductie; de tien korte films zijn nu tien korte toneelstukken. Theatergroepen NTGent en Wunderbaum speelden ze voor de gelegenheid in een marathon van zes uur. Het toneel is een flatgebouw, verbeeldt door één grote huiskamer met allerlei oude meubels. Per scene staat één appartement en persoon of gezin centraal. De buren houden zich afzijdig, maar zijn wel zichtbaar op het toneel. Dit zorgt voor een dynamisch geheel.
De spanning en climax bouwen zich langzaam op. Het begint rustig: een man die te veel vertrouwt op wiskunde in plaats van het echte leven, een vrouw die vreemdgaat, een dokter die geconfronteerd wordt met een abortuskwestie. Maar dan de executie van een jongen die een gruwelijke moord gepleegd heeft, een jong meisje die haar kind verliest, een vrouw wanhopig op zoek naar liefde, een enorme erfenis voor twee zoons die ervoor zorgt dat ze compleet de weg kwijtraken. Niet alleen de verhalen, maar ook de emoties, de bewegingen en het geluid worden steeds heftiger. Zodat het toneelstuk uiteindelijk geconcludeerd wordt in een overdonderend einde.
Vooral de laatste scènes zijn daarom indrukwekkend. De executie wordt verteld door de moeder van de jongen, in een ijzingwekkende monoloog. Als het kind van het jonge meisje iemand anders consequent ‘mama’ noemt, weet zij ook dat ze haar voorgoed kwijt is. In een wanhopige zoektocht smijt de vrouw uit woede het hele decor op een grote hoop, en vindt dan nog niet de liefde die ze zocht. De zucht naar geld van de zoons in het laatste stuk is hilarisch, en samen met de heftige achtergrondmuziek zorgt dat voor een spektakel. Maar als ze echt alles kwijtraken is dat juist daarom ook weer heel tragisch.
De verhalen zijn menselijk, en daar zit hun kracht in. Ze zijn niet ideologisch of moraliserend, maar gaan over echte mensen en hun verlangens, dromen en passies. Tien Geboden is geen preek over hoe je hoort te leven, maar over hoe het leven echt is. Een leven dat geleefd wordt door echte mensen, die niet perfect zijn en ook fouten maken. 4000 jaar geleden, in 1989, en ook nu.
Geplaatst door annewillemijn 
